Wat is asbest en waarom is het gevaarlijk?
Asbest is een verzamelnaam voor een aantal in de natuur voorkomende mineralen die zijn opgebouwd uit zeer fijne vezels. Precies die vezelstructuur maakt het materiaal zo sterk, zo brandwerend en zo gevaarlijk.
De drie soorten die je tegenkomt
Asbest werd gewonnen in onder meer Zuid-Afrika, Australië, Canada, de Oeral, China, Turkije, India en Kazachstan. In gebouwen komen vooral drie soorten voor.
Chrysotiel (wit)
Een serpentijnmineraal met spiraalvormige vezels. Goed voor ongeveer 90 procent van al het gewonnen asbest. Het minst schadelijk van de drie, maar veruit het meest toegepast.
Amosiet (bruin)
Een amfiboolmineraal met rechte, naaldvormige vezels. Werd veel gebruikt in isolatiemateriaal en in plaatmateriaal.
Crocidoliet (blauw)
Ook een amfiboolmineraal. Het schadelijkst voor de gezondheid, maar gelukkig het minst gebruikt. Sinds 1978 verboden in de bouw.
Hechtgebonden of losgebonden
Belangrijker dan de kleur is de manier waarop de vezels gebonden zijn. Dat bepaalt namelijk hoe snel er vezels vrijkomen.
Hechtgebonden
De vezels zitten stevig vast in een dragermateriaal zoals cement, bitumen, kunststof of lijm. Er komen weinig vezels vrij, tenzij er in het materiaal gewerkt wordt: snijden, slijpen, boren of breken. Voorbeelden: golfplaten, leien, bloembakken en vensterbanken.
Losgebonden
Hogere vezelconcentraties, nauwelijks gebonden en makkelijk beschadigd. Dit is de gevaarlijkste vorm. Voorbeelden: isolatieproducten rond leidingen en ketels, spuitasbest en sommige plafondtegels.
Waarom werd asbest zo veel gebruikt?
Asbest was voor de bouwsector bijna een wondermateriaal. Het isoleert geluid, elektriciteit en warmte, het is brandwerend, sterk en duurzaam, en het was bovendien goedkoop. Die combinatie verklaart waarom het in duizenden bouwproducten terechtkwam.
In België nam het gebruik na de brand van L'Innovation in 1967 nog toe, precies omdat asbest brandvertragend werkt. Tot in de late jaren tachtig werd het volop toegepast in de bouw. Daarom vormt bouwjaar 2001 vandaag de grens: gebouwen van vóór dat jaar zijn asbestverdacht en hebben bij verkoop een asbestattest nodig.
De gezondheidsrisico's
Asbestvezels zijn zo fijn dat ze diep in de longen doordringen en er blijven zitten. Het lichaam raakt ze niet meer kwijt. De schadelijke effecten van asbest zijn al sinds 1924 gedocumenteerd, en vanaf 1953 werden asbestgerelateerde aandoeningen erkend als beroepsziekte.
Wat je vooral moet onthouden: het risico ontstaat wanneer er vezels vrijkomen. Een golfplaat in goede staat op een garagedak is in normale omstandigheden geen acuut gevaar. Diezelfde plaat met een slijpschijf doorzagen, is dat wel.
Nooit doen bij asbestverdacht materiaal: zagen, slijpen, boren, schuren, hogedrukreinigen of met een gewone stofzuiger opkuisen. Laat het materiaal met rust en vraag advies.
De Belgische regelgeving in het kort
| Jaar | Wat er verandert |
|---|---|
| 1978 | Blauwe asbest wordt verboden in de bouw. |
| 1998 | Een bijna volledig verbod treedt in werking. |
| 2001 | Productie en gebruik volledig verboden, met een uitzondering voor laboratoria. Dit jaartal is de referentie voor de attestplicht. |
| 2005 | Een verbod op het gebruik van asbest geldt in de hele Europese Unie. |
| 2022 | Vanaf 23 november is een asbestattest verplicht bij de verkoop van gebouwen van vóór 2001. |
| 2025 | Vanaf 1 mei is er ook een asbestattest nodig voor de gemeenschappelijke delen van appartementsgebouwen. |
| 2032 | Elke eigenaar van een gebouw van vóór 2001 moet over een asbestattest beschikken. |
Ruw chrysotiel. De vezels zijn met het blote oog zichtbaar, in bouwmateriaal zijn ze dat niet.
Praktische artikels
Weet vandaag nog wat je
asbestattest gaat kosten.
Twee minuten invullen en je krijgt een offerte voor je pand, zonder verplichting. Liever even bellen? Dat kan, ook op zaterdag.
- Offerte op maat
- Meestal binnen de week ter plaatse
- Attest rechtstreeks in je woningpas
Start je aanvraag
Vul het formulier in met het adres, het bouwjaar en de oppervlakte. Wij rekenen alles door en bezorgen je een offerte.
Of mail naar jens@asbelo.be
